18 lis 2026
Komputery i Podzespoły

SSD PCIe 5.0 i DDR5 w testach: czy warto dopłacać do gier?

Sprawdzamy, ile realnie daje dysk SSD PCIe 5.0 i pamięć DDR5 w porównaniu z tańszymi nośnikami.

Autor: Grzegorz Pawłowski, 1 listopada 2026
CPU: Intel Core Ultra 7 265KF — 20 cores, 30 MB L3 �
ASUS Global
GPU: Gigabyte AORUS MASTER ICE GeForce RTX 5080 16GB 
Motherboard: ASUS TUF
Fot. Pea santsbh / Wikimedia Commons · CC0

Dysk SSD PCIe 5.0 zapewnia wielokrotnie wyższe prędkości odczytu i zapisu niż tańsze nośniki SATA oraz dyski HDD, jednak w grach jego przewaga wyraża się przede wszystkim krótszymi czasami wczytywania, a nie wyższą liczbą klatek.

Czym jest PCIe 5.0 i kiedy pojawiło się w komputerach konsumenckich?

Magistrala PCIe 5.0 trafiła do domowych komputerów pod koniec 2021 roku wraz z platformą Intel Alder Lake. AMD wprowadziło ją jesienią 2022 roku, razem z podstawką AM5 i procesorami Ryzen 7000. Pierwsze konsumenckie dyski SSD tego standardu pojawiły się w sklepach w 2023 roku.

Przy konfiguracji x4 teoretyczna przepustowość PCIe 5.0 sięga 15,8 GB/s, czyli dwukrotnie więcej niż w PCIe 4.0 x4. Liczba ta pochodzi z parametrów standardu, a nie z pomiarów konkretnego dysku, dlatego warto traktować ją jako sufit, a nie oczekiwany wynik.

Ile szybszy jest dysk PCIe 5.0 od tańszych nośników?

Odpowiedź zależy od typu obciążenia, ale w testach sekwencyjnych różnica jest ogromna. Kingston FURY Renegade G5 w wariancie 2 TB, z kontrolerem Silicon Motion SM2508 wykonanym w litografii 6 nm i kośćmi TLC NAND Kioxia o 218 warstwach, w teście CrystalDiskMark osiągnął 12 217 MB/s w odczycie i 13 558 MB/s w zapisie.

NośnikOdczyt sekwencyjny (MB/s)Zapis sekwencyjny (MB/s)
Kingston FURY Renegade G5 (PCIe 5.0)12 21713 558
Crucial MX500 (SATA III)404363
WD Black272264
WD Blue (HDD)132122

Dla porównania odczyt Kingstona jest około 30 razy szybszy od MX500 i ponad 90 razy szybszy od WD Blue. Te proporcje są dobrym punktem odniesienia przy kopiowaniu dużych plików, montażu wideo czy pracy z ciężkimi projektami, gdzie nośnik faktycznie bywa wąskim gardłem.

Test PCMark 10 Storage, który uwzględnia realistyczne scenariusze pracy systemu i aplikacji, przyniósł wynik 5597 pkt dla Kingstona i 566 pkt dla MX500. Różnica jest wyraźna, ale nie tak spektakularna jak w czystych odczytach sekwencyjnych, bo w codziennym użytkowaniu wiele operacji to małe, losowe transfery.

Czy szybki dysk SSD zwiększa liczbę klatek w grach?

Nie. Szybszy nośnik nie przekłada się na wyższe FPS, ponieważ liczba klatek zależy przede wszystkim od karty graficznej, procesora i ustawień graficznych. W testach użyto karty GeForce RTX 4080 16 GB, więc to właśnie ona, a nie dysk, była głównym czynnikiem wpływającym na wyniki.

Najbardziej zauważalna zmiana dotyczy czasu wczytywania. W Cyberpunk 2077 wczytanie zapisu gry na dysku PCIe 5.0 i na SATA III trwało niemal tyle samo. Oznacza to, że przy grach, które nie strumieniują ogromnych ilości danych w locie, dopłata do najszybszego nośnika nie przyniesie spektakularnych efektów.

Warto mieć na uwadze premierę Black Myth: Wukong w drugiej połowie 2024 roku. Gra korzysta z silnika Unreal Engine 5, a jego zasoby mogą w przyszłości lepiej wykorzystywać szybki dysk, jednak na podstawie dostępnych danych nie da się tego potwierdzić liczbami.

Czy warto dopłacać do pamięci DDR5 i jaką częstotliwość wybrać?

Przy platformach AMD Ryzen 7000 i 9000 najlepszy kompromis zwykle daje pamięć o częstotliwości 6000 lub 6400 MT/s, ponieważ taki zakres pozwala utrzymać stosunek 1:1 między kontrolerem pamięci a jej taktowaniem. Wyższe częstotliwości nie zawsze przynoszą proporcjonalny wzrost wydajności, a potrafią skomplikować stabilność.

W testach wykorzystano zestaw Kingston FURY Renegade DDR5-7200 w konfiguracji 2 x 16 GB z profilem Intel XMP 3.0. Na płycie głównej GIGABYTE Z890 UD WIFI6E z procesorem Intel Core Ultra 9 285K to właśnie profil XMP 3.0 odpowiada za uruchomienie pamięci z deklarowanymi parametrami.

Dlaczego liczy się liczba modułów pamięci?

Jeden moduł pracuje w trybie single channel, a dwa moduły uruchamiają tryb dual channel, w którym dostępne są dwa kanały po 64 bity. W samym module DDR5 znajdują się dwa podkanały 32-bitowe, co pozwala na sprawniejszą obsługę dostępów do pamięci.

Dla użytkownika oznacza to prostą zasadę: kupując pamięć, lepiej wybrać dwa moduły o mniejszej pojemności niż pojedynczy duży, a w ustawieniach płyty upewnić się, że tryb dual channel faktycznie jest aktywny.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli składasz komputer głównie do grania, priorytetem powinna być karta graficzna i sensowna konfiguracja pamięci w dual channel z częstotliwością dopasowaną do platformy. Dysk PCIe 5.0 w tym scenariuszu jest raczej dodatkiem, który skróci wczytywanie, ale nie podbije FPS.

Dysk PCIe 5.0 ma większy sens przy pracy z dużymi plikami, na przykład przy montażu, renderingu czy przenoszeniu wielkich archiwów. Kupując taki nośnik, zwróć uwagę na gwarancję: wariant 2 TB Kingstona ma 5 lat gwarancji z limitem zapisu, więc przy intensywnym użytkowaniu warto sprawdzić, ile danych można zapisać w tym okresie.

Pamiętaj też, że testy opisane powyżej przeprowadzono na konkretnej platformie, w systemie Windows 11, a każdy pomiar powtarzano od 5 do 10 razy i uśredniano wynik. Twoje wyniki mogą się różnić w zależności od sprzętu i ustawień.

Na podstawie: Telepolis.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.